Museum Voorlinden in Wassenaar: toegankelijke kunst tussen de duinen

Museum Voorlinden: van particulier landgoed tot kunstwalhalla

Museum Voorlinden is niet zomaar een museum. Het is een particulier museum voor hedendaagse kunst in Wassenaar, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, vlak bij Den Haag.

Dat particuliere karakter voel je meteen. Museum Voorlinden werd niet opgericht door de overheid, maar door kunstenaar en verzamelaar Joop van Caldenborgh, die een permanente thuis zocht voor zijn indrukwekkende kunstcollectie: de Caldic Collectie. Geen tijdelijke opslag of wisselende locaties dus, maar een plek waar kunst écht kan landen.

Wat ik persoonlijk zo knap vind, is de balans. Het landgoed zelf heeft een rijke geschiedenis, met een statig oud landhuis – vandaag de plek waar het restaurant huist – terwijl het museumgebouw nét het tegenovergestelde is: hypermodern, strak en licht. Die wisselwerking tussen oud en nieuw werkt hier bijzonder goed en voelt nergens geforceerd aan.

Architectuur en natuur in perfecte harmonie

Wanneer je het museum nadert, valt één ding meteen op: het gebouw gaat opvallend mooi op in de omgeving. Dat heeft alles te maken met de enorme glaspartijen en de zandkleurige kalksteen, die perfect aansluiten bij de tinten van het omliggende duinlandschap.

Binnenin speelt licht de hoofdrol. Het dak is een technisch huzarenstukje, opgebouwd uit duizenden schuin afgesneden buisjes die het daglicht filteren. Het resultaat? Zalen die baden in een zacht, natuurlijk licht dat elk kunstwerk alle ruimte geeft om te ademen — zonder storende schaduwen of harde contrasten.

De tuinen van Piet Oudolf

Nog voor je het museum binnenstapt, voel je de rust al neerdalen. Van zodra je het landgoed oprijdt – gratis parking, by the way – verandert het tempo vanzelf. Ritselend riet, goedgeluimde gansjes, kuierende koetjes: een klein laaglands paradijsje.

Rondom het museum liggen de tuinen van Piet Oudolf, de wereldberoemde landschapsarchitect achter onder meer de High Line in New York. Verwacht hier geen strak afgelijnde bloemperken, maar een weelderige mix van grassen en vaste planten die meebewegen met de seizoenen én met de wind.

Zelfs als je geen plantenkenner bent, werkt dit instant rustgevend. De natuur is hier geen decorstuk, maar een volwaardig onderdeel van de museumervaring.

De vaste collectie van Museum Voorlinden: kunst die je moet ervaren (niet alleen bekijken)

In Museum Voorlinden vind je een aantal werken die deel uitmaken van de permanente opstelling. Dit zijn de “highlights” waarvoor mensen van heinde en verre komen. Het leuke? De meeste van deze werken zijn interactief of spelen met je waarneming.

Hier zijn mijn persoonlijke favorieten:

Swimming Pool – Leandro Erlich

Dit is zonder twijfel het meest gefotografeerde plekje in Museum Voorlinden. Op een bepaald moment zag ik het zoooo vaak op social media voorbij komen dat ik FOMO kreeg.

Je staat aan de rand van een zwembad en ziet mensen op de bodem wandelen, praten en lachen. En nee, ze hebben geen duikersuitrusting aan.

Via een gangetje in de kelder kan je zelf “onder water” gaan. Je staat dan in een blauwe ruimte met boven je een dunne laag water waar het zonlicht doorheen danst. Een bizar en tegelijkertijd rustgevend gevoel.

Open Ended – Richard Serra

Voor de fans van het zwaardere werk (letterlijk): dit doolhof van 216 ton cortenstaal is indrukwekkend. Je wandelt tussen enorme, golvende staalplaten die spelen met je oriëntatiegevoel. Het werk bekruipt je, desoriënteert je. Het sluit je even af van de rest van de wereld. Dit is kunst die je niet alleen bekijkt, maar ervaart.

De miniatuurliftjes – Maurizio Cattelan

Let goed op wanneer je door de gangen wandelt, want voor je het weet mis je ze: twee piepkleine liftjes die echt werken. Je hoort het belletje, de deurtjes gaan open en dicht… maar er stapt niemand uit.

Het is een grappig, bijna sprookjesachtig detail dat laat zien dat kunst ook gewoon fun mag zijn.

Skyspace – James Turrell

Deze ruimte werd speciaal voor Museum Voorlinden ontworpen. Je neemt plaats op de bankjes langs de muren en kijkt door een vierkant gat in het plafond recht naar de hemel. Geen glas, geen filter: gewoon de lucht.

Herappreciëren die handel! Een mooie ode aan het kunstwerk dat we iedere dag boven ons hebben hangen. Gratis en voor niets.

Wisselende tentoonstellingen: altijd iets nieuws

Naast de vaste iconen heeft Museum Voorlinden ook altijd één of meerdere tijdelijke tentoonstellingen. De ene keer is dat een retrospectieve van een bekende kunstenaar, de andere keer een verzameling intrigerende installaties.

Zo ontdekte ik er eerder het werk van Rogier Roeters. Zijn tekeningen lijken op het eerste gezicht onschuldig, maar zijn hersenspinsels zijn rauw, ongefilterd en vaak hilarisch (Check zeker zijn Insta eens!). Het type ontdekking waarvoor je naar Museum Voorlinden komt. Nu ja, ik toch. Al is dit wel een “stout” voorbeeld.

De tweede keer dat ik Museum Voorlinden bezocht, had de expo van Rogier plaatsgemaakt voor hele ruimtes en objecten volledig gemaakt uit snoep! (Sweet Memories Expo – Simone Post)

Het loont dus altijd om even op de website te kijken wat er op het programma staat voor je vertrekt. Zo blijft een bezoek aan Museum Voorlinden – ook na de tweede of derde keer – fris en verrassend.

Eten en drinken: Restaurant Voorlinden

Wil je niet alleen kunst verorberen, maar heb je ook gewoon écht honger? Dan moet je in het oude landhuis zijn, vlak naast het museumgebouw. Waar het museum strak en modern is, ademt dit landhuis uit 1912 pure nostalgie.

Je kunt hier terecht voor een lunch, een goede kop koffie of een high tea. Bij mooi weer is het terras een absolute aanrader met uitzicht over de Oudolf-tuin.

Leuk weetje: Restaurant Voorlinden is ook toegankelijk zonder museumticket. Ideaal als je gewoon wil genieten van de setting.

Wandelen op het landgoed: van kunst naar duinen

Heb je je portie cultuur binnen? Loop dan vooral niet meteen terug naar de auto. Museum Voorlinden ligt op een prachtig landgoed van zo’n 40 hectare, dat naadloos overgaat in de duinen van Wassenaar.

Er zijn verschillende wandelpaden die je door bossen en over zandvlaktes gidsen. Op een heldere dag kan je zelfs de Noordzee horen ruisen.

Een heerlijke manier om even uit te waaien en alle indrukken van het museum even te laten bezinken.

In de buurt: duinen, Den Haag en de zee

Heb je na je museumbezoek nog energie over? Museum Voorlinden ligt op een strategische toplocatie. Je kan hier makkelijk een volwaardig weekendje weg van maken.

• Wandelen in Meijendel: Dit natuurgebied grenst direct aan het landgoed van het museum. Het is het grootste aaneengesloten duingebied van Zuid-Holland. Ideaal om de “museumhoofdpijn” te vermijden en de zeelucht op te snuiven.
• Den Haag & Scheveningen: Op amper 15 à 20 minuutjes rijden sta je in het hartje van Den Haag voor een portie shoppen, of op de dijk van Scheveningen voor een portie verse kibbeling.
• Louwman Museum: Voor de autofanaten (of zij die van prachtige architectuur houden): dit indrukwekkende automuseum ligt letterlijk om de hoek.